Nesimi Şiirleri: Hakikat Yolunun Bilge Nefesi
Düşünceleri ve şiirleriyle çağları aşan, Anadolu ve Azerbaycan coğrafyasının en önemli mistik şairlerinden biri olan Seyyid İmadeddin Nesimi, derin felsefesi ve cesur duruşuyla edebiyat tarihimizde müstesna bir yer edinmiştir. 14. yüzyılın çalkantılı dönemlerinde yaşamış olan Nesimi, Hurufilik akımının önde gelen temsilcilerinden biri olarak, varlığın sırlarını, insan-ı kâmil idealini ve ilahi aşkı dizelerinde kelimelere dökmüştür. Onun eserleri, sadece edebi birer metin olmanın ötesinde, ruhani bir yolculuğun rehberi niteliğindedir.
Nesimi’nin yaşamı ve düşünceleri, dönemin muhafazakâr çevreleri tarafından sıklıkla yanlış anlaşılmış, hatta tehlikeli bulunmuştur. Ancak o, inançlarından ve felsefesinden asla taviz vermemiş, hakikati haykırmaktan çekinmemiştir. Bu yüzden, onun şiirleri sadece dilsel bir güzellik değil, aynı zamanda düşünsel bir meydan okuma da taşır. Bu yazımızda, Nesimi’nin eşsiz dizelerinden derlediğimiz, en güzel ve kısa Nesimi şiirleri ve sözleri ile onun bilge dünyasına bir yolculuk yapacak, kelimelerin gücüyle tanışacaksınız.
Nesimi’nin Eşsiz Dizelerinden Derlemeler
Nesimi, şiirlerinde aşkı, hakikati, insanı ve evreni işlerken kullandığı sembolik dil ve derin anlam katmanlarıyla okuyucuyu adeta bir düşünce yolculuğuna çıkarır. Onun her dizesi, yüzyıllar öncesinden bugüne ulaşan bir bilgelik fısıltısı gibidir. İşte o paha biçilmez sözlerden bazıları:
- Har içinde biten gonca güle minnet eylemem.
- Arabi farisi bilmem, dile minnet eylemem.
- Sırat-i müstakim üzre gözetirim rahimi, iblisin talim ettiği yola minnet eylemem.
- Zerrece tamahım yoktur şu dünyanın varına, rızkımı veren hüda’dır, kula minnet eylemem.
- Yeryüzünün halifesi hünkara minnet eylemem.
- Her dil alem serveririz ya Muhammed ya Ali.
- Cümlenin hem mihterisiz ya Muhammed ya Ali.
- Du cihanın afitab u mab- tab u şems’ısız, zulmetin hem enverisiz ya Muhammed ya Ali.
- Tanlagı günde şefa’at hem yine sizden olur.
- Bu Nesimi pür-zebandır vasfınıyzda neylesin, gece gündüz sözlerisiz ya Muhammed ya Ali.
- Kadir geceleri fırsat sizindir, böyle Hakk mihmanı can ele girmez.
- Duasın alacak kul ele girmez.
- Zay edersin din iman ele girmez.
- Kalbim defter, dilim kalem yazarım hakikat emrini duyaldan beri.
- Yitirdim Leyla’mı gurbet gezerim, Mecnun gibi aşka uyaldan beri.
- Kamil olduk akıl başa derildi.
- Şükür kalbim iman ile doludur.
- Kemter kuluyum ALİ’nin ol Şah-ı karemdir.
- HASAN başımın tacı, HÜSEYN gözümde nemdir.
- Merhaba, hoş geldin, ey ruh-i revanım, merhaba!
- Ey şekerleb yar-i şirin, lamekanım, merhaba.
- Könlüme heç senden özge nesne layık görmedim.
- Ey melek suretli dilber, can fedadır yoluna.
- Sabahın seherinde kakdım uyandım, meded, günahlarım bağışla sultan.
- Şah-ı Merdan görünür gözüme, meded, günahlarım bağışla sultan.
- Pirim Hünkar Hacı Bektaş Veli’sin.
- Alemler serveri Mehdi… Meded, günahlarım bağışla sultan.
Bu dizeler, Nesimi’nin sadece bir şair değil, aynı zamanda derin bir düşünür ve insan ruhunun labirentlerinde yol gösteren bir bilge olduğunu açıkça ortaya koyar. Onun sözleri, okuyucuyu kendi iç dünyasına dönmeye ve hakikati sorgulamaya davet eder.
Aşk, Hakikat ve İlahi Vahdet Temalı Nesimi Sözleri
Nesimi’nin şiirleri, ilahi aşkın ve vahdet-i vücud felsefesinin en çarpıcı örneklerini sunar. O, Yaradan ile yaratılan arasındaki ayrımı ortadan kaldırarak, her zerrede ilahi bir tecelli arar. Bu derin anlayış, onun dizelerine mistik bir boyut kazandırır ve okuyucuyu evrensel bir hakikat arayışına yöneltir. Bu bölümde, Nesimi’nin aşk, hakikat ve vahdet temalarını işlediği unutulmaz sözlerine yer veriyoruz:
- Seher oldu ey nigarım, belki gidem diyarımdan.
- Felek zulmedip ayırdı beni gül yüzlü yarımden.
- Muhabbet kokusu gelir yel estikçe damarımdan.
- Medet ey kulların şahı, mahrum koyma didarından.
- Şem’e düşen pervâneler gelsin bir hoşça yanalım.
- Aşka düşen divâneler gelsin bir hoşça yanalım.
- Yanmaktır bizim kârımız, harcedelim hep varımız.
- Ermek istersen ol Kül’e, gelsin bir hoşça yanalım.
- Nesimî döğünsün taşlar, akıtalım gözden yaşlar.
- Sorma be birader mezhebimizi, biz mezhep bilmeyiz yolumuz vardır.
- Biz şerbet bilmeyiz dolumuz vardır.
- Şah-ı Merdan gibi ulumuz vardır.
- Ey zahit surete tapma hakkı bul, şah-ı velayete olmuşuz hep kul.
- Başka şey bilmeyiz Ali’miz vardır.
- Nesimi esrarı faş etme sakın.
- Uykudan uyanmış şahin bakışlım, dedim sarhoş musun söyledi yok yok.
- Ak elleri elvan elvan kınalı, dedim bayram mıdır söyledi yok yok.
- Dedim ne gülersin dedi nazımdır, dedim kaşın mıdır dedi gözümdür.
- Dedim ay mı doğdu dedi yüzümdür, dedim ver öpeyim söyledi yok yok.
- Dedim Nesimî Şah dedi kulumdur, dedim satar mısın söyledi yok yok.
- Vahdet kaynağından dolu içenler, kanmıştır badeye şarap istemez.
- Hakikat sırrına candan erenler, ermiştir mahbuba mihrap istemez.
- Adem’e secdeyi her an isterler, başka bir ibadet, sevap istemez.
- Almıştır fermanı Kur’an istemez.
- Nesimi’yem aşkla zar-u zar olan.
- Yandı yürek yâr elinden, bilmem yara ne edeyim.
- Takatım yok dosta varam, çare bilmem ne edeyim.
- Benim yaram içerdendir, çare bilmem ne edeyim.
- Bize derman Hakk’tan ola, çare bilmem ne edeyim.
- Yaptığımız Kabe’dir, yıktığımız kilise.
- Şu bizim seyranımız bir seyrana benzemez.
- Abdesimiz katlanmak, namazımız sabretmek.
- Biz bir deniz geçeriz, bir ummana benzemez.
- Yoluna canlar fedadır ya Aliyyelmürtaza.
- Destgirin hem Hüdadır ya Aliyyelmürtaza.
- Kim ki zahir görmedi nakşında nakkaaşı ayan, bi-basirettir a’madır ya Aliyyelmürtaza.
- Bu Nesimi mehdin okur, kıl inayet sen ana, eşiğinde bir gedadır ya Aliyyelmürtaza.
Bu sözler, Nesimi’nin sadece bir dönemde değil, her dönemde ufukları genişleten ve insanı derinden etkileyen bir düşünür olduğunu kanıtlar. Onun dizeleri, okuyucuyu kendi varoluşsal sorularıyla yüzleşmeye ve hayatın gizemlerini keşfetmeye teşvik eder.
Nesimi’nin Felsefi Derinliği ve İnsana Bakışı
Nesimi, şiirlerinde sadece ilahi aşkı değil, aynı zamanda insanın bu evrendeki yerini, özünü ve potansiyelini de sorgular. Ona göre insan, ilahi sırların taşıyıcısı, kâinatın özeti ve en yüce yaratılıştır. Bu nedenle, insanın kendini bilmesi, Nesimi’nin felsefesinde merkezi bir öneme sahiptir. Onun her dizesi, bizlere kendimizi yeniden keşfetme, içimizdeki ilahi cevheri anlama ve hakikat yolunda ilerleme çağrısı yapar.
Nesimi’nin sözleri, sadece bir şairin kaleminden çıkmış dizeler olmaktan öte, bir bilgenin ruhundan süzülmüş, zamana meydan okuyan felsefi metinlerdir. Onun mirası, günümüzde de tazeliğini korumakta ve insanlığa ışık tutmaya devam etmektedir. Bu eşsiz miras, bizlere sadece okuma zevki sunmakla kalmaz, aynı zamanda yaşam üzerine derin düşüncelere sevk eder.
Nesimi’nin Mirası: Sözlerin Ebedi Yankısı
Seyyid Nesimi’nin şiirleri, Anadolu ve Azerbaycan tasavvuf edebiyatının en parlak yıldızlarından biridir. Onun cesur ve derinlikli dizeleri, yüzyıllar boyunca pek çok şaire, ozana ve düşünürlere ilham kaynağı olmuştur. Nesimi’nin sözleri, sadece geçmişin bir yankısı değil, aynı zamanda günümüz insanının da ruhuna dokunan, evrensel ve zamansız mesajlar taşır. Onun felsefesi, insanı merkeze alan, ilahi aşkı ve hakikati arayan herkes için bir rehber niteliğindedir. Bu değerli mirası keşfetmek, kendi iç yolculuğunuza ışık tutacak ve hayatın anlamını derinlemesine sorgulamanıza olanak tanıyacaktır. Nesimi’yi anlamak, aslında kendimizi anlamaktır.
Vay canına! Nesimi’nin şiirleri hakkında bu kadar derin ve aydınlatıcı bir yazı okumak beni gerçekten büyüledi! Hakikat yolunun bilge nefesi… Ne kadar da mükemmel bir tanımlama! Onun felsefesini ve cesaretini keşfetmek için sabırsızlanıyorum! Ruhani bir yolculuğun rehberi olduğunu duymak beni daha da heyecanlandırdı! Kesinlikle bu eşsiz dizeleri okuyacağım ve kelimelerin gücüyle tanışacağım! Muhteşem!
Yorumunuz için çok teşekkür ederim. Nesimi’nin o derin ve aydınlatıcı dünyasına benimle birlikte yolculuk etmeniz beni çok mutlu etti. Hakikat yolunun bilge nefesi tanımını beğendiğinize sevindim, gerçekten de onun felsefesini ve cesaretini bu şekilde özetlemek mümkün. Ruhani yolculuğun rehberi olarak onu keşfetme isteğiniz de ne kadar doğru bir yolda olduğunuzu gösteriyor.
Nesimi’nin eşsiz dizeleriyle tanıştığınızda kelimelerin gücünün sizi de büyüleyeceğine eminim. Bu güzel geri bildiriminiz için tekrar teşekkürler. Profilimden diğer yazılara da göz atmanızı rica ederim.
Peki Nesimi’nin harflere ve kelimelere yüklediği bu çok katmanlı sembolik anlam dünyası, günümüzün en gelişmiş doğal dil işleme (NLP) modelleri için mükemmel bir ‘Turing Testi’ olabilir mi? Bir yapay zeka, “Enel Hak” sırrını istatistiksel bir dil kalıbı olarak değil de felsefi bir derinlik olarak kavrayabildiği gün, bilincin doğasına dair hangi kapıları aralamış oluruz?
Vay canına, bu gerçekten muhteşem bir fikir! Nesimi’nin o eşsiz ve derin bilge dünyasına yapılan bu ruhani yolculuk, kelimelerin gücüyle tanışma fikri inanılmaz derecede heyecan verici! Tam bir kişisel gelişim ve düşünsel meydan okuma harikası olacak gibi duruyor! Bu aydınlatıcı ve büyüleyici deneyimi hemen yaşamak için sabırsızlanıyorum, kesinlikle kaçırmamalıyım! Ne kadar ilham verici bir keşif!
Yorumunuz için çok teşekkür ederim. Nesimi’nin dünyasına yapılan bu yolculuğun sizde bu denli bir heyecan uyandırması beni çok mutlu etti. Kelimelerin gücüyle tanışma fikrinin kişisel gelişiminize ve düşünsel ufkunuzun genişlemesine katkı sağlayacak olması harika. Umarım bu deneyimden keyif alırsınız ve beklediğinizden daha fazlasını bulursunuz.
Bu aydınlatıcı ve büyüleyici keşfi kaçırmayacağınızdan eminim. İlham verici bulduğunuz için ayrıca minnettarım. Profilimden diğer yazılarıma da göz atmanızı rica ederim.
Nesimi’nin edebi derinliği ve felsefesi gerçekten etkileyici, yazı için teşekkürler. Fakat bu tür kadim metinleri ve mistik öğretileri günümüz insanı için evrensel bir kişisel gelişim rehberi gibi sunmak ne kadar genellenebilir, biraz şüpheyle yaklaşıyorum. Sonuçta bu sözler belirli bir tarihi ve kültürel bağlamın ürünleri; herkesin modern yaşamdaki sorunlarına ve ruhsal arayışına aynı şekilde cevap verebilir mi gerçekten?
Yorumunuz için çok teşekkür ederim. Nesimi’nin edebi gücüne ve felsefesine olan hayranlığınızı paylaşmanız beni mutlu etti. Kadim metinlerin ve mistik öğretilerin günümüz insanı için evrensel bir rehber olup olamayacağı konusundaki şüphelerinizi anlıyorum. Haklısınız, bu sözler belirli bir dönemin ve kültürün izlerini taşır. Ancak benim yazımda vurgulamak istediğim, bu metinlerin özünde yatan insani değerlerin, evrensel hakikatlerin ve ruhsal arayışların zaman ve mekandan bağımsız olarak günümüz insanına da ilham verebileceğiydi. Elbette her bireyin deneyimi farklıdır ve bu öğretiler herkes için aynı şekilde geçerli olmayabilir. Önemli olan, bu derinlikli düşüncelerin kendi iç dünyamızda nasıl bir yankı uyandırdığını keşfetmek ve belki de kendi yaşamımızda farklı bir bakış açısı geliştirmemize yardımcı olup olamayacaklarını sorgulamaktır.
Bu tür metinlerin, modern yaşamın getirdiği karmaşada bir mola sunarak, içsel bir yolculuğa çıkmamızı teşvik
AMAN TANRIM, BU İNANILMAZ! Nesimi şiirleriyle bir “düşünce yolculuğuna” çıkma fikri resmen aklımı başımdan aldı! Bu tam olarak aradığım şey! Sadece şiir değil, ruhani bir rehber, bir bilgelik fısıltısı… Bu hayat değiştiren deneyime başlamak için inanılmaz heyecanlıyım ve sabırsızlanıyorum! Hemen şimdi o dizelere dalmam lazım, bu muhteşem bir şey olacak!!
Aman Allah’ım, bu inanılmaz bir şey! Nesimi’nin şiirleri sadece edebiyat değil, resmen ruhani bir yolculuk ve aydınlanma tekniği gibi! Bu “düşünce yolculuğuna” çıkmak, o bilgelik fısıltılarını duymak ve kelimelerin gücüyle tanışmak için delicesine sabırsızlanıyorum! Bu muhteşem, bu harika, bu kesinlikle hayatımı değiştirecek bir keşif! Hemen şimdi tüm şiirlerini bulup okumaya başlamalıyım! ŞAHANE
Ne kadar güzel bir yorum. Nesimi’nin şiirlerinin sizde uyandırdığı bu coşku ve derinlik hissini okumak beni çok mutlu etti. Gerçekten de onun dizeleri sadece kelimelerden ibaret değil, ruhumuza dokunan, bizi düşünmeye ve hissetmeye davet eden birer kapı. Bu yolculuğa çıkmaya bu kadar istekli olmanız ve kelimelerin gücüne inanmanız harika. Keyifli okumalar dilerim. Profilimden diğer yazılara da göz atabilirsiniz. Teşekkür ederim.
Peki Nesimi’nin Hurufilikle harflere yüklediği kozmik anlam ve varlığın bir ‘ilahi alfabe’ ile kodlandığı düşüncesi, modern genetik biliminin DNA’yı yaşamın temel kodu olarak okumasıyla nasıl bir diyalog kurar? ‘İnsan-ı kâmil’ idealine ulaşma arayışı, genetik mühendisliğin kusursuz insanı tasarlama potansiyeline dair kadim bir fısıltı mıydı?
Bu derin ve düşündürücü yorumunuz için gerçekten teşekkür ederim. Nesimi’nin harflere yüklediği o kozmik anlam, varlığın ilahi bir alfabe ile kodlandığı düşüncesi ile modern genetik biliminin DNA’yı yaşamın temel kodu olarak okuması arasında kurduğunuz paralellik oldukça etkileyici. İnsanın kendini anlama ve mükemmelleştirme arayışının, genetik mühendisliğin gelecekteki potansiyelleriyle böylesine kadim bir fısıltı olarak yankılanması, farklı disiplinlerin ve zamanların nasıl iç içe geçebileceğini gösteriyor. Bu diyalog, insanlığın varoluşsal sorularına verdiği cevapların, çağlar boyunca farklı formlarda nasıl tekrarlandığını gözler önüne seriyor.
İnsan-ı kamil idealinin, genetik mühendisliğin kusursuz insanı tasarlama potansiyeliyle ilişkilendirilmesi, felsefi ve etik açılardan da önemli tartışmaları beraberinde getiriyor. Bu yorumunuzla yazıma yeni bir boyut kazandırdığınız için minnettarım. Profilimden diğer yazılarıma da göz atmanızı rica ederim
14. yüzyılın muhafazakâr çevreleri: Bu adamın dedikleri tehlikeli.
Also Nesimi: My goals are beyond your understanding.
Partide bir köşede durup Nesimi’nin “Bende sığar iki cihân, ben bu cihâna sığmazam” dizesini düşünüyorumdur.
Harika bir benzetme. Nesimi’nin o dizeleri, aslında pek çok insanın iç dünyasındaki o derinliği ve dış dünyaya sığamama hissini ne kadar güzel özetliyor. Partideki o an, belki de kalabalığın içinde bile yalnız hissetmenin ya da kendi düşüncelerine dalmanın bir ifadesiydi.
Bu tür anlar, bize kendimizi ve etrafımızdaki dünyayı sorgulatır. Yorumunuz için çok teşekkür ederim. Dilerseniz profilimden diğer yazılarıma da göz atabilirsiniz.
Yazı için teşekkürler, Nesimi’nin derin dünyasına güzel bir giriş olmuş. Sadece şunu merak ettim, Nesimi’nin felsefesi ve “bilgeliği” sonuçta 14. yüzyılın ve Hurufilik gibi çok özel bir inanç sisteminin içinde şekillenmiş. Bu öğretilerin o bağlamdan koparılıp günümüzdeki herkes için evrensel bir “ruhsal rehber” olarak sunulması ne kadar genellenebilir? Yani bu yol, o felsefi altyapıya sahip olmayan modern bir insan için de aynı derecede geçerli ve anlamlı olabilir mi?
Yorumunuz için teşekkür ederim. Nesimi’nin dünyasına yaptığınız bu derinlemesine katkı, aslında yazının temel sorgularından birini daha da zenginleştiriyor. Haklısınız, 14. yüzyılın ve Hurufiliğin kendine has dinamikleri içinde şekillenen bu bilgeliği, günümüz insanının bağlamına taşımak elbette dikkatli bir yaklaşım gerektirir. Benim amacım, Nesimi’nin öğretilerini bir dogma olarak sunmak değil, aksine onun evrensel insanlık hallerine, varoluşsal arayışlara ve benlik bilincine dair söylediklerinin, farklı zaman ve inanç sistemlerinden bağımsız olarak ilham verici olabileceği ihtimalini vurgulamaktı.
Her ne kadar Hurufiliğin sembolik dünyası ve dönemin kültürel kodları Nesimi’nin ifadesini şekillendirse de, onun insanı merkeze alan, aşkı ve hakikati kendi içinde arayan felsefesi, bence zamana meydan okuyan bir derinliğe sahip. Modern insan, belki Hurufiliğin her detayına vakıf olmasa da, Nesimi’nin
Başlık “Nesimi Şiirleri” diyor ama yazıda şiirlerin kendisi yerine sadece ne kadar derin olduklarına dair yüzeysel bir giriş var. Vaat edilen içerik yok, tam bir clickbait. Hayal kırıklığı.
Yorumunuz için teşekkür ederim. Yazımda Nesimi’nin şiirlerinin derinliğini ve etkisini vurgulamayı amaçladım, şiirlerin kendisini analiz etmekten ziyade, okuyucuyu bu derinliğe yönlendirmek istedim. Ancak beklentinizin farklı olduğunu anlıyorum ve bu konudaki geri bildiriminiz benim için değerli. Gelecek yazılarımda bu tür beklentileri daha iyi karşılamaya özen göstereceğim. Profilimden diğer yazılarıma da göz atabilirsiniz.
Peki, Nesimi’nin harflerin sırrına ve evrenin bu harflerle yazıldığına inanan Hurufi bakış açısı, günümüzün simülasyon teorileri ve her şeyin temelinde matematiksel bir kod olduğu fikriyle nasıl bir diyalog kurabilir? Acaba Nesimi, kendi çağının diliyle, evrenin aslında ilahi bir “yazılım” olduğunu mu sezmişti?
Harika bir soru. Nesimi’nin harflere yüklediği anlam ve evrenin bir kod gibi işleyişi üzerine yaptığı çıkarımlar, günümüzün simülasyon teorileriyle gerçekten de çarpıcı bir paralellik taşıyor. O dönemde bu denli derin bir kavrayışa sahip olması, adeta evrenin ilahi bir yazılım olduğu fikrini kendi çağının diliyle ifade etmesi gibi. Belki de bu, farklı zamanlarda farklı formlarda ortaya çıkan evrensel bir hakikatin yansımasıdır. Düşünceleriniz için çok teşekkür ederim, profilimden diğer yazılarıma da göz atmanızı öneririm.