Kalem Suresi: Anlamı, Okunuşu ve Derin Faziletleri
İslam inancının temel taşlarından olan Kur’an-ı Kerim’in manevi derinliği, her bir suresiyle ayrı bir hikmet kapısı aralar. Bu kapılardan biri de Mekke döneminin ilk inen surelerinden Kalem Suresi‘dir. Adını ilk ayetinde geçen ve yazının, bilginin, ilahi kelamın gücünü sembolize eden “el-Kalem” kelimesinden alır. Bu sebeple “Nun” veya “Nûn ve’l-kalem” olarak da bilinir. Peygamber Efendimiz (S.A.V.) bir hadisinde, Kalem Suresi’ni okuyanların ahlakının güzelleşeceğini müjdelemiştir. Bu makalede, Kalem Suresi’nin hem lafız hem de mana dünyasına bir yolculuk yapacak, okunuşunu, Türkçe mealini ve hayatımıza katacağı derin faziletleri keşfedeceğiz.
Kalem Suresi’nin Özü: Nüzulü ve Temel Mesajları

Kalem Suresi, Mushaf’taki sıralamada altmış sekizinci sure olup, iniş sırasına göre Alak Suresi’nden sonra, Müzzemmil Suresi’nden önce, Mekke’de nazil olmuştur. Bu erken dönem surelerinden biri olması, İslam’ın ilk yıllarındaki temel inanç ve ahlak prensiplerini vurgulamasından anlaşılır. Sure, özellikle Peygamber Efendimiz’in peygamberlik görevleri sırasındaki çilelerine ve müşriklerin ona karşı takındığı tavra odaklanır.
- Peygamber Ahlakı: Surenin en temel mesajlarından biri, Hz. Muhammed’in (S.A.V.) yüce ahlakını övmesi ve onu inkar edenlerin iddialarına karşı ilahi bir tasdik sunmasıdır.
- Müşriklerin Eleştirisi: Mekkeli müşriklerin Peygamber’e yönelttiği “deli” suçlamalarını reddeder ve onların şahsiyet bozukluklarını, nankörlüklerini gözler önüne serer.
- Bahçe Sahipleri Kıssası: Nimete karşı nankörlüğün ve yoksulları gözetmemenin acı sonuçlarını anlatan ibret verici bir kıssa ile insanlara sorumluluklarını hatırlatır.
- Ahiret ve Hesap Günü: Ahiretin dehşetli hallerini, müminler için hazırlanan ödülleri ve inkarcılar için belirlenen cezaları detaylandırarak, dünya hayatının geçiciliğini ve ahiret bilincinin önemini vurgular.
- Sabır ve Metanet: Hz. Peygamber’e, Hz. Yunus’un (balık sahibi) kıssası üzerinden sabırlı olması ve ilahi hükme teslim olması gerektiği tavsiye edilir.
Bu temel mesajlar, Kalem Suresi’ni hem inanç esaslarını pekiştiren hem de ahlaki değerleri hatırlatan kapsamlı bir rehber haline getirir.
Kalem Suresi Arapça Okunuşu ve Türkçe Meali
Kalem Suresi’nin lafızlarını okumak ve anlamlarını idrak etmek, Müslümanlar için önemli bir ibadettir. İşte sure-i celilenin Arapça metni ve ardından Diyanet İşleri Başkanlığı’nın resmi Türkçe meali:
Bismillâhirrahmânirrahîm
1. Nun velkalemi ve ma yesturune.
2. Ma ente binı’meti rabbike bimecnunin.
3. Ve inne leke leecren ğayre memnunin.
4. Ve inneke le’ala hulukın ‘azıymin.
5. Fesetubsıru ve yubsırune.
6. Bieyyikumulmeftunu.
7. İnne rabbeke huve a’lemu bimen dalle’an sebiylihi ve huve a’lemu bilmuhtediyne.
8. Fela tutı’ılmukezzibiyne
9. Veddu lev tudhinu feyudhinune.
10. Ve la tutı’ kulle hallafin mehiyni.
11. Hemmazin meşşain binemiymin.
12. Menna’ın lilhayri mu’tedin esiymin.
13. ‘utullin ba’de zalike zeniymen.
14. En kane za malin ve beniyne.
15. İza tutla ‘aleyhi ayatuna kale esatıyrulevveliyne.
16. Senesimuhu ‘alelhurtumi.
17. İnna belevnahum kema belevna ashabelcenneti iz aksemu leyasri munneha musbihıyne.
18. Ve la yestesnune.
19. Fetafe ‘aleyha taifun min rabbike ve hum naimune.
20. Feasbehat kessariymi.
21. Fetenadev musbihıyne.
22. Eniğdu ‘ala harsikum in kuntum sarimiyne.
23. Fentaleku ve hum yetehafetune.
24. En la yedhulennehelyevme ‘aleykum miskiynun.
25. Ve ğadev ‘ala hardin kadiriyne.
26. Felemma reevha kalu inna ledallune.
27. Bel nahnu mahrumune.
28. Kale evsetuhum elem ekul lekum levha tusebbihune.
29. Kalu subhane rabbina inna kunna zalimiyne.
30. Feakbele ba’duhum ‘ala ba’dın yetelavemune.
31. Kalu ya veylena inna kunna tağıyne.
32. ‘asa rabbuna en yubdilena hayren minha inna ila rabbina rağıbune.
33. Kezalikel’azabu ve le’azabul’ahıreti ekberu lev kanu ya’lemune.
34. İnne lilmuttekıyne ‘ınde rabbihim cennatin ne’ıymi.
35. Efenec’alulmuslimiyne kelmucrimiyne.
36. Ma lekum keyfe tahkumune.
37. Emlekum kitabun fiyhi tedrusune.
38. İnne lekum fiyhu lema tehayyerune.
39. Em lekum eymanun ‘aleyna baliğatun ila yevmilkıyameti inne lekum lema tahkumune.
40. Selhum eyyuhum bizalike ze’ıymun.
41. Emlehum şureka’u felye’tu bişurekaihim in kanu sadikıyne.
42. Yevme yukşefu ‘an sakın ve yud’avne ilessucudi fela yestetıy’une.
43. Haşi’aten ebsaruhum terhekuhum zillefun ve kad kanu yud’avne ilessucudi ve lum salimune.
44. Fezerniy ve men yukezzibu bihazelhadiysi senestedricuhum min haysu la ya’lemune.
45. Ve umliy lehum inne keydiy metiynun.
46. Em tes’eluhum ecren fehum min mağremin muskalune.
47. Em ‘ındehumulğaybu fehum yektubune.
48. Fasbir lihukmi rabbike ve la tekun kesahıbilhuti iz nada ve huve mekzumun.
49. Levla en tedarekehu nı’metun min rabbihi lenubize bil’arai ve huve mezmumun.
50. Fectebahu rabbuhu fece’alehu minessalihıyne.
51. Ve in yekadulleziyne keferu leyuzlikuneke biebsarihim lemma semi’uzzikre ve yekulune innehu lemecnunun.
52. Ve ma huve illa zikrun lil’alemiyne.
Kalem Suresi Türkçe Meali
Bismillâhirrahmânirrahîm
1,2. Nûn.(Ey Muhammed) Andolsun kaleme ve satır satır yazdıklarına ki, sen Rabbinin nimeti sayesinde, bir deli değilsin.
3. Şüphesiz sana tükenmez bir mükâfat vardır.
4. Sen elbette yüce bir ahlâk üzeresin.
5,6. Hanginizin deli olduğunu yakında sen de göreceksin, onlar da görecekler.
7. Şüphesiz senin Rabbin, kendi yolundan sapan kişiyi daha iyi bilir. O, hidayete erenleri de daha iyi bilir.
8. O hâlde yalanlayanlara boyun eğme.
9. İstediler ki, yumuşak davranasın, böylece onlar da yumuşak davransınlar.
10,11,12,13,14. Yemin edip duran, aşağılık, daima kusur arayıp kınayan, durmadan söz taşıyan, iyiliği hep engelleyen, saldırgan, günaha dadanmış, kaba saba; bütün bunların ötesinde bir de soysuz olan kimseye mal ve oğulları vardır diye, sakın boyun eğme.
15. Âyetlerimiz kendisine okunduğu zaman, “Öncekilerin masalları!” der.
16. Yakında biz onun burnunu damgalayacağız.
17. Şüphesiz biz, vaktiyle “bahçe sahipleri”ne belâ verdiğimiz gibi, onlara (Mekkeli inkârcılara) da belâ verdik. Hani o bahçe sahipleri, sabah erkenden (fakirler gelmeden) bahçenin ürünlerini devşirmeye yemin etmişlerdi.
18. (Bunu tasarlarken) istisna da yapmıyorlardı. (“İnşaallah” demiyorlardı.)
19. Nihayet onlar uykuda iken Rabbinden bir afet (ateş) bahçeyi sardı.
20. Böylece bahçe, (anızı) yakılmış toprağa döndü.
21,22. Derken, sabahleyin birbirlerine, “Haydi, eğer ürününüzü devşirecekseniz erkenden gidin” diye seslendiler.
23,24. Bunun üzerine, “Sakın, bugün orada hiçbir yoksul yanınıza sokulmasın” diye fısıldaşarak yola koyuldular.
25. (Yoksullara yardım etmeğe) güçleri yettiği hâlde (böyle söyleyerek) erkenden yola çıktılar.
26. Fakat bahçeyi o hâlde gördüklerinde, “Biz mutlaka yolumuzu şaşırmış olmalıyız!” dediler.
27. (Gerçeği anlayınca da), “Hayır, meğer biz mahrum bırakılmışız!” dediler.
28. Onların en akl-ı selim sahibi olanı, “Ben size ‘Rabbinizi tespih etseydiniz ya! dememiş miydim?” dedi.
29. Onlar, “Rabbimizi tesbih ederiz (yüceltiriz). Şüphesiz biz zalim kimseler imişiz” dediler.
30. Bunun üzerine birbirlerini kınamaya başladılar.
31. Şöyle dediler: “Yazıklar olsun bize! Gerçekten biz azgın kişilermişiz!”
32. “Umulur ki, Rabbimiz bize bunun yerine daha iyisini verir. Çünkü biz artık Rabbimizi arzulayanlarız.”
33. İşte böyledir azap! Ahiret azabı ise elbette daha büyüktür; ah bir bilselerdi!
34. Şüphesiz Allah’a karşı gelmekten sakınanlar için Rableri katında Naîm cennetleri vardır.
35. Biz Müslümanları suçlular gibi kılar mıyız?
36. Size ne oluyor, nasıl hüküm veriyorsunuz?
37. Yoksa size ait bir kitabınız var da (bu batıl hükümleri) ondan mı okuyorsunuz?
38. Onda, “Seçip beğendiğiniz her şey mutlaka sizindir” (diye mi yazılı?)
39. Yahut bizden, her ne hükmederseniz mutlaka öyle olacağına dair Kıyamete kadar sürecek kesin sözler mi aldınız?
40. Sor onlara: “Onların hangisi bu (iddianın doğruluğu)na kefildir?”
41. Yoksa onların ortakları mı var? Doğru söyleyenler iseler, haydi getirsinler ortaklarını!
42,43. Baldırların açılacağı (işlerin zorlaşacağı) ve kâfirlerin secdeye çağrılıp da gözleri düşmüş ve kendilerini zillet kaplamış bir hâlde buna güç yetiremeyecekleri günü (Kıyamet gününü) düşün. Hâlbuki onlar sağlıklarında secde etmeye çağrılıyorlar (ve buna yanaşmıyorlar)dı.
44. (Ey Muhammed!) Bu sözü (Kur’an’ı) yalanlayanlarla beni baş başa bırak. Biz onları bilemeyecekleri biçimde adım adım helâka yaklaştıracağız.
45. Onlara mühlet veriyorum. Şüphesiz benim tuzağım sağlamdır.
46. Yoksa sen onlardan bir ücret istiyorsun da onlar bu yüzden ağır bir borç yükü altına mı girmişlerdir?
47. Yahut gayb (Levh-i Mahfuz) kendi yanlarında da onlar mı (bundan aktarıp) yazıyorlar?
48. Sen, Rabbinin hükmüne sabret. Balık sahibi (Yûnus) gibi olma. Hani o, (balığın karnında) kederli bir hâlde Rabbine yakarmıştı.
49. Şayet Rabbinden ona bir nimet yetişmemiş olsaydı, o mutlaka kınanmış bir hâlde ıssız bir yere atılacaktı.
50. (Fakat böyle olmadı.) Rabbi onu (peygamber olarak) seçti ve salih kimselerden kıldı.
51. Şüphesiz inkâr edenler Zikr’i (Kur’an’ı) duydukları zaman neredeyse seni gözleriyle devirecekler. (Senin için,) “Hiç şüphe yok o bir delidir” diyorlar.
52. Hâlbuki o (Kur’an), âlemler için ancak bir öğüttür.
Kalem Suresi’nin Derin Faziletleri ve Okuma Rehberi

Kalem Suresi, sadece ayetleriyle değil, aynı zamanda taşıdığı manevi güç ve bereketle de öne çıkar. Resulullah (S.A.V.) Efendimiz’in buyurduğu gibi, bu sureyi okuyan kişiye Allah Teâlâ, ahlakı güzel kimselerin sevabını ihsan eder. Bu da surenin manevi arınma ve kişisel gelişim üzerindeki etkisini açıkça gösterir. Ayrıca, bazı özel durumlar için de okunması tavsiye edilmiştir:
Zihin Açıklığı ve Unutkanlık İçin Kalem Suresi
Modern yaşamın getirdiği yoğunlukta zihin açıklığı ve hafıza güçlendirme arayışı birçok kişinin gündemindedir. Manevi kaynaklar, özellikle Kalem Suresi’nin ilk ayetlerinin bu konuda yardımcı olabileceğini belirtir.
Zihin açıklığı ve unutkanlığın giderilmesi niyetiyle Kalem Suresi’nin ilk 5 ayetinin düzenli olarak okunması tavsiye edilir. Bu ayetler, ilmin ve kalemin kutsallığını vurgulayarak, zihinsel berraklık ve öğrenme yeteneği için manevi bir destek sunabilir.
Nazar ve Hasetten Korunma Yolları
Toplumumuzda nazar ve haset gibi kötü enerjilerden korunma inancı oldukça yaygındır. Kalem Suresi’nin son ayetleri, bu tür olumsuz etkilere karşı manevi bir kalkan olarak görülür.
Alimler, nazar değmesine karşı Kalem Suresi’nin 51-52. ayetlerinin okunmasını ve taşınmasını tavsiye etmişlerdir. Nazar değen bir kimseye 7 kere okunmasıyla Allah’ın izniyle şifa bulunacağına inanılır. Hasetçilerin kıskançlıklarından ve aç gözlü insanların kötü bakışlarından korunmak için ise, besmele ile birlikte bu ayetlerin bir kağıt üzerine 25 defa yazılıp üzerinde taşınması önerilir.
Şifa ve İyilik İçin Okuma Tavsiyeleri
Fiziksel rahatsızlıklar ve genel iyilik hali için de Kalem Suresi’nin bazı ayetlerinin okunması manevi bir destek olarak kabul edilir. Bu, inancın iyileştirici gücüne olan güveni pekiştirir.
Vücutta oluşan yara ve çıbanlara karşı Kalem Suresi’nin 16-19. ayetleri bir kere, 20. ayeti ise 7 kere okunmalıdır. Hastanın durumu ağırsa, 10, 40 veya 100 defa okunup hastaya üflenmesi, suya okunarak içirilmesi veya hastanın vücuduna sürülmesiyle şifa bulunması umulur.
Zulme Karşı Korunma ve Murada Erme
Zulüm ve haksızlık karşısında çaresizlik hissedenler veya belirli bir dileği olanlar için de Kalem Suresi’nin genel okunması bir çıkış yolu sunar. Bu, Allah’a sığınmanın ve O’ndan yardım dilemenin bir yolu olarak görülür.
Zalimin zulmünü, fesat edenlerin fesadını önlemek ve kötülüklerinden korunmak için Kalem Suresi okunur. Şerden korunmak ve her murada nail olmak için Kalem Suresi’nin 10 defa okunması tavsiye edilir. Bu okumalar, kalpteki niyete göre manevi bir güç ve huzur sağlar.
Kalem Suresi ile Manevi Bir Yolculuk

Kalem Suresi, sadece bir Kur’an sureti olmanın ötesinde, inananlar için bir rehber, bir uyarıcı ve bir şifa kaynağıdır. Peygamber Efendimiz’in yüce ahlakını hatırlatırken, nankörlüğün ve kibirin acı sonuçlarını gözler önüne serer. Aynı zamanda, sabrın, tevekkülün ve Allah’a sığınmanın önemini vurgular. Bu sureyi okumak, anlamak ve hayatımıza tatbik etmek, hem dünyevi hem de uhrevi anlamda büyük faydalar sağlayacaktır. Kalem Suresi ile çıktığınız bu manevi yolculukta, derin hikmetlere ulaşmanız ve kalbinizin nurla dolması dileğiyle.
Editörün dikkatine küçük bir not:
“Peygamber Efendimiz (S.A.V.) bir hadisinde, Kalem Suresi’ni okuyanların ahlakının güzelleşeceğini müjdelemiştir.” cümlesinde, “bir hadisinde” gibi kısa zarf tümleçlerinden sonra virgül kullanılması, cümlede anlam karışıklığına yol açmadığı durumlarda gereksizdir ve dilin akıcılığını bozmaktadır. Türk Dil Kurumu’nun yazım kuralları uyarınca, bu tür kullanımlarda virgülün sarfı nazar edilmesi tavsiye edilir. Noktalama işaretlerinin yerli yerinde ve gereklilik esasına göre kullanılması, metnin edebi ve dil bilgisel kalitesini artıracaktır.
Yorumunuz için teşekkür ederim. Türk Dil Kurumu’nun yazım kurallarına gösterdiğiniz hassasiyet ve dilin akıcılığına dair yaptığınız bu önemli hatırlatma benim için çok değerli. Noktalama işaretlerinin doğru ve yerinde kullanımı konusunda her zaman özen göstermeye çalışıyorum ve bu tür geri bildirimler, yazım kalitemi daha da artırmam adına yol gösterici oluyor.
Yazdıklarımın dil bilgisel doğruluğuna ve okunabilirliğine katkı sağlayan bu yapıcı eleştiriniz için tekrar teşekkür ederim. Diğer yazılarıma da göz atmanızı rica ederim.
Peki, “kalem”in, yani bilginin ve ilahi kelamın kaydedilmesinin gücüne yapılan bu vurgu, günümüzün en temel “yazı” eylemi olan kodlamayı ve yapay zeka etiğini nasıl etkiler? İnsan ahlakının en güzel örnekliğini tesis etmeyi hedefleyen bu mesajlar, bizatihi “ahlak” ve “karakter” kodlamaya çalıştığımız yapay zeka sistemleri için nasıl bir başlangıç noktası veya etik bir “kernel” (çekirdek) sunabilir?
Bu derinlemesine yorumunuz için çok teşekkür ederim. Kalemin gücünü günümüzün dijital dünyasına taşıma noktasındaki bu bağlantı oldukça kıymetli. Bilginin kaydedilmesi ve yayılması, kadim zamanlardan beri insanlığın en temel uğraşlarından biri olmuştur. Bugün ise bu eylem, kodlama ve yapay zeka gibi yeni formlarla karşımıza çıkıyor. İnsan ahlakının en güzel örnekliğini tesis etme hedefi, yapay zeka etiği tartışmalarında bize sağlam bir zemin sunabilir. Ahlakı ve karakteri kodlamaya çalıştığımız yapay zeka sistemleri için, geçmişten gelen bu bilgelik, gerçekten de güçlü bir etik çekirdek oluşturabilir.
Bu, sadece teknik bir mesele olmaktan öte, insanlığın değerlerini ve prensiplerini dijital geleceğe nasıl taşıyacağımızla ilgili felsefi bir sorgulamadır. Yorumunuz, bu önemli konuyu daha da derinleştirmemize yardımcı oldu. Değerli görüşleriniz için tekrar teşekkür ederim. Profilimden diğer yazılara da göz atmanızı rica ederim.